Podstawą współczesnej gospodarki w lasach jest zachowanie w równowadze wszystkich trzech funkcji lasu: ekologicznej, produkcyjnej i społecznej, tak aby doprowadzić do utrzymania i powiększania zasobów leśnych i przyrodniczych z myślą o przyszłych pokoleniach. Aby wyhodować las w zgodzie z powyższym założeniem trzeba pracy aż trzech pokoleń leśników!
Pierwszym etapem hodowli i gospodarowania w lesie jest dopasowanie gatunków drzew sadzonych do warunków przyrodniczych i ekologicznych. Inaczej mówiąc trzeba dobrać skład gatunkowy roślin zgodnie z siedliskiem.
Następnie należy pozyskać, czyli wyhodować sadzonki. Sadzonki hoduje się w szkółkach leśnych. Nie jest to wbrew pozorom sprawa prosta. Sadzonki powinny pochodzić z nasion drzew rosnących jak najbliżej miejsca sadzenia. Nasiona powinny pochodzić z najlepszych drzew tzw. drzewostanów nasiennych.
Zaraz po założeniu uprawy, czyli po posadzeniu sadzonek drzew, powinno się je pielęgnować. Aby zapewnić im właściwy dostęp do światła, wykasza się trawy i spulchnia glebę wokół sadzonek. Innym zabiegiem – ochronnym jest zabezpieczanie sadzonek przed zwierzętami.
Już na początku część sadzonek zamiera i w puste miejsca trzeba posadzić nowe. To tak zwane poprawki.
Po kilku latach z sadzonek wyrasta młodnik. Początkowo małe drzewka rozrastają się i zaczynają stykać ze sobą gałązkami. W tym okresie odbywają się tzw. późne czyszczenia. Usuwa się te z drzewek, które są najsłabsze.
Kiedy już drzewka wyrosły do góry w stronę światła rozpoczynają się prace zwane trzebieżą. Usuwa się wtedy te z drzew, które zagrażają najdorodniejszym. Prace te powtarzane są co kilka lat.
Kiedy las dorośnie leśnicy przystępują do odnowienia drzewostanu, czyli wymiany najstarszej generacji drzewostanu na nową. Oczywiście w międzyczasie należy zebrać nasiona, zmagazynować, wyhodować sadzonki.
To jeszcze nie wszystko. Leśnicy w lesie wykonują cały szereg prac ochronnych. Chronią drzewa przed szkodnikami, usuwają tzw. posusz, czyli drzewa powalone przez wichury lub wyschłe, zakładają pułapki feromonowe, grodzą przed zwierzyną itp.
Nowoczesna gospodarka w lesie polega także na prowadzeniu badań naukowych i wykorzystywaniu lasu do prowadzenia edukacji przyrodniczo–leśnej. To także ważne zadania leśników.